INVESTIGATIONS & INTELLIGENCE

"All I Have Is a Voice to undo the folded lie" (W H. Auden)

BLOG

TRIAS POLITICA EN DE TRIADE

Hegeliaans Rechtstatelijke oplossing: Gratie
    
Geen amnestie! Wel gratie, met tegenzin, doch rechtstatelijk zuiver met betrekking tot de lopende 8-decembermoordenstrafzaak en de daarvan in het verlengde liggende eindoordeel van de rechterlijke macht.

In Suriname zijn er thans twee botsende tegenstellingen in het maatschappelijk debat te ontwaren. Van belang is te weten welke botsende tegenstellingen (een these en antithese) dat zijn zodat dankzij het proces-analytisch model kenbaar te zijn als Deep Democracy (Lewis & Mindell) er een, vermeend, conflictoplossing (synthese) wordt geformuleerd. Een oplossing dat de rechtstaat in stand houdt is een conditio sine qua non (een door Jaggernath Lachmon veel gebruikte uitspraak), niemand mag dat verontzamen, en dus zal ieder ander, op een natuurlijk zeer verwrongen wijze toegepaste, oplossing in strijd zijn met de democratische rechtstaat. Democraten doen het laatste niet.

 

Hoewel er voldoende meningen zijn verkondigd, variërend van, filosofisch cynische (Zeggen, Rappa), klinklare onzin (Sandew Hira, Polanen en Van der San) tot aan formele (Santhoki) en neutrale (Essed, Sewcharan, Schalkwijk) stellingnames, is het raadzaam eens de botsende tegenstellingen eens zuiver voor het voetlicht te werpen.

Het proces van conflicthantering, gebruikmakend van het denken volgens het Deep Democracy model en de dialectische triade (these-antithese-synthese) van Hegel zal dan ook als denkmodellen worden gehanteerd en maakt het mogelijk de botsende tegenstellingen zuiver geformuleerd te krijgen, vrij van persoonlijke meningen die veelal spookbeelden (een zeer voorspelbare gedraging volgens Arnold Mindell) oproepen en daarmee de werkelijkheid verdraaien dankzij retorische (mensen die zich overgeven aan retoriek, zijn mensen die stellingen verkondigen waarin ze zelf niet in geloven maar wel de bedoeling hebben anderen met valse gedachten te overtuigen van iets) betogen.

De These

De eerste stellingname (de these) dat kan worden onderkend is het meerderheidsstandpunt, namelijk de Surinaamse burger houdt vast aan het uitgangspunt dat in Suriname wet en recht moet worden gehandhaafd om zodoende de democratische rechtstaat tot uitvoering te brengen. De rechterlijke macht behoort ongestoord, zonder enige inmenging van welke aard dan ook, het recht zijn loop te laten hebben. De verdachten in de decembermoordenstrafzaak behoren, een onderhuidse gedachte, te worden bestraft omdat het rechterlijk oordeel geveld zal moeten worden dat de tenlasteleggingen als bewezen (als dader dan wel als functioneel verantwoordelijke dader) heeft te gelden.

De antithese

De met de these conflicterende stellingname (de antithese), eveneens een onderhuidse gedachte, handelt feitelijk over het vermijden van het realiseren dat het recht zijn loop krijgt, en dus vermijden dat de rechterlijke macht tot een eindoordeel komt en aldus zal vonnissen dat de ten laste gelegde feiten als bewezen hebben te gelden en dat de verdachten daaraan toerekenbaar schuldig aan zijn met de rechtens toe te laten straffen.

De antithese betreft een minderheidsstandpunt, dat dankzij een parlementaire dictatuur in staat is gebleken middels een nutteloze amnestiewetgeving (zie www.suparr.com) het strafproces te belemmeren, en vandaag de dag enkele niet-consciëntieuze aanhangers kent die dankzij retoriek valse, onzinnige, gedachten verkondigen die aldus onterecht claimen dat de rechterlijke macht onjuist handelt door de opschorting (mei 2012 - juni 2016) van de rechtszaak te beëindigen.

Terzijde

Hoewel niet noodzakelijk, edoch enige opmerkingen rondom de amnestiewet van 2012 en de handelingen van het Openbaar Ministerie (Militair-Auditeur Roy Elgin), de rechterlijke macht en de wetgevende macht.

Een democratische rechtstaat wordt manifest indien de drie hoofdmachten, de wetgevende, de uitvoerende en de rechterlijke macht volledig gescheiden hun grondwettelijke taken tot uitvoering brengen. Het is een noodzakelijke vereiste.

De wetgevende macht (regering en parlement) mogen wetten maken, echter deze bevoegdheid wordt gelimiteerd door de werking van de Grondwet en het Internationaal recht (verdragsrecht en internationaal gewoonterecht). Wat betreft de amnestiewet 2012 behoorde de regering en het parlement de wet niet te hebben uitgevaardigd met de bepalingen zoals ze zijn geformuleerd, o.a. de beëindiging van de decembermoordenstrafzaak.

Waarom niet?

De werking van de Grondwet en het internationaal recht veroorzaakte dat de wet geen toepassing kon verkrijgen vanwege strijdigheid met geldende grondwettelijke bepalingen en bepalingen die voortvloeien uit internationale verdragen (o.a. Internationaal Verdrag van Burgerlijke en Politieke Rechten).

Blijkbaar hebben de voorstanders van de amnestiewet 2012 een onvoldoend ontwikkeld rechtsgeweten en daarmee een ongezond rechtsgevoel. Ze begrijpen het recht niet. Tja, de wetgevers van toen: ze blijken gehandeld te hebben volgens de kwalificatie Onbewust Onbekwaam en Bewust Onbekwaam te zijn. Het zijn zogenaamde OOBO’s.

Frappant is dat de Auditeur-Militair als eerste handhaver van het geldend recht willens en wetens zijn fundamentele functionele verplichting verzaakte door de toetsingsopdracht (welke wetten mag ik als vervolgingsofficier toepassen en welke niet) te negeren en deze pareerde met een onzinnige vraag, namelijk of de wet werking mag hebben en dat deze vraag slechts - het is niet waar dat alleen een Constitutioneel Hof dat rechtensoordeel mag vellen) door het Constitutioneel Hof mag worden beantwoord. Zeer onjuist.

Van belang is te onderkennen dat zowel de vervolgingsofficier alsook de rechter in een strafzaak altijd de plicht heeft na te gaan welke wetten toepassing vinden en welke niet. Het is een fundamentele functie van hun beroepsuitoefening.

Welnu, nu de Krijgsraadrechters hebben geoordeeld dat de strafzaak zijn normale loop moet hebben, blijken personen (individuen op persoonlijke titel, een minister en wellicht ook het staatshoofd) hun meningen te moeten verkondigen dan wel te insinueren alsof de rechterlijke macht onjuist heeft gehandeld. Het tegendeel is waar.
Ze hebben eerder gedwaald toen er bij tussenvonnis een schorsing van de rechtszaak werd bevolen door aan de vervolgingsofficier een tegenvraag voor te houden, namelijk of de amnestiewet 2012 niet als een - strijdig met grondwettelijk verbod - inmenging in een lopende strafzaak kon worden bestempeld. Zowel de uitvoerende alsook de rechterlijke macht faalde sinds 2012 tot juni 2016.

Het is aldus simpel: de rechter is bevoegd te oordelen dat de amnestiewet 2012 toepassing moet ontberen vanwege strijdigheid met het recht (in het vonnis zullen de precieze rechterlijke oordelen de revue passeren, even geduld hebben is wenselijk). De Surinamer mag dan ook de gedachte huldigen dat nu de rechters hun plichten uitvoeren men kan stellen dat het beter is ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald.

De synthese

De rederijkers hangen het spookbeeld op dat sprake zou zijn van een constitutionele crisis. Let op: het zijn spookbeelden. Wie in spoken geloven…….
Dat ze een valse antithese de wereld in slingeren geeft inzicht in hun ware aard. Doorzie het.

Thans is de noodzaak de botsende tegenstellingen volgens het Deep Democracy model denken tot een oplossing te brengen. Een zodanige beslissing formuleren zodat zowel het meerderheidsstandpunt alsook het minderheidsstandpunt een gevoel van rechtvaardiging daaraan kunnen ontlenen. Dat doen maakt dat we een diepgewortelde beleving van de Surinaamse democratische rechtstaat realiseren.

Nu niemand boven de wet staat, zien we dat het Hegeliaans oplossingsmodel ook in ons geldend recht toepassing heeft gevonden. Zo kunnen we uit ons recht de oplossing, namelijk de synthese vinden in het verlenen van gratie aan de bestraften van de decembermoordenstrafzaak.

Het rechtsgevoel moet als basis hebben het recht, hoezeer het soms tegen het eigen ontwikkelde rechtsgevoel zal indruisen. Dura Lex Sed Lex, vrij vertaald de wet is hard, maar is de wet!